Kaynaklar'a Dön

MVP Nedir? Yazılım Fikrinizin İlk Versiyonu Ne Kadar Kapsamlı Olmalı?

MVP nedir, ne değildir ve yazılım fikrinizin ilk versiyonuna neler girmeli? Kendi projelerimizden örneklerle bir karar rehberi.

Aklınızda bir yazılım fikri var. Kafanızda ekranlar, özellikler, raporlar, bildirimler, belki bir mobil uygulama bile şekillenmiş durumda. Sonra bir yazılım ekibiyle konuşmaya başlıyorsunuz ve ilk soru geliyor: "Hepsini birden mi yapalım, yoksa önce bir kısmıyla mı başlayalım?"

Bu sorunun cevabı çoğu zaman MVP kavramında gizli. Peki nedir bu MVP ve ilk versiyonu ne kadar kapsamlı tutmalısınız?

MVP nedir?

MVP, İngilizce "minimum viable product" ifadesinin kısaltması; Türkçesiyle "minimum uygulanabilir ürün". Yani fikrinizin değerini gerçek kullanıcılarla test etmenize yetecek en az özellikli, ama gerçekten çalışan ilk sürüm. Amaç her şeyi yapmak değil, en önemli sorunu çözen çekirdeği hızlıca ortaya koyup nasıl karşılandığını görmek.

MVP ne değildir?

MVP, yarım kalmış ya da özensiz bir ürün demek değil. Kullanıcı onu açtığında ana işini baştan sona yapabilmeli; sadece etrafındaki ekstra özellikler sonraya bırakılmış olmalı. Bir de prototiple karıştırılır. Prototip, fikrin nasıl görüneceğini gösteren bir taslaktır; MVP ise gerçekten kullanılabilen, çalışan bir üründür.

Her şeyi baştan yapmak neden riskli?

Her özelliği baştan eklemek mantıklı görünür, çünkü ürünün eksiksiz çıkmasını istersiniz. Ama bu yaklaşımın üç riski var. Birincisi zaman ve bütçe: özellik sayısı arttıkça hem geliştirme süresi hem maliyet büyür. İkincisi, kullanıcının gerçekte neye ihtiyaç duyduğunu henüz bilmiyorsunuz; baştan eklediğiniz özelliklerin bir kısmı kimsenin kullanmadığı şeyler olabilir. Üçüncüsü, proje uzadıkça kapsam genişler ve takvimi kaydırır. Kapsamın net yazılmamasının gecikmeyi nasıl tetiklediğini Yazılım Projeleri Neden Gecikir? yazımızda anlattık.

İlk versiyona neler girmeli?

Kararı kolaylaştıran basit bir yaklaşım var: her özellik için "bu olmadan ürün ana işini yapabiliyor mu?" diye sorun. Cevap hayırsa, o özellik ilk versiyonun içinde olmalı. Cevap evetse, sonraya bırakılabilir. Kendinize şu soruları sormak işe yarar:

Ürünün çözmeye çalıştığı asıl sorun nedir?

Kullanıcının bu sorunu çözmek için izleyeceği en kısa yol hangisi?

Hangi özellikler "olsa güzel olur" kategorisinde?

İlk kullanıcılardan hangi bilgiyi öğrenmek istiyorum?

Bu soruların cevapları genelde ilk versiyonun sınırını kendiliğinden çizer.

Kendi projelerimizde bunu nasıl yaptık?

Bunu kendi projelerimizde de yaşadık. İki örnek verelim.

GoProp'un ilk canlı sürümünde yapay zeka destekli portföy girişi yoktu, arayış havuzu da yoktu. İkisini de sonradan ekledik, bugün üründe yer alıyorlar. Mobil uygulama hazırdı ama işe önce web üzerinde test ederek başladık. Test sırasında gerçek bir sunucu yerine deneme amaçlı bir sunucu (dummy server) kullandık. Bilerek sonraya bıraktığımız çok şey oldu. Test aşamasında e-posta gönderim ayarlarına (SMTP), mail yönlendirmesine ve faturalandırmaya ihtiyacımız yoktu. Sistemin ana iskeletini kurarken ürünün çalışması için şart olmayan her şeyi kenara koyduk, ihtiyaç doğdukça sonradan ekledik. Bunlar önemsiz değildi, sadece ilk günün sorusu değildi.

Aynı yaklaşımı bir kurumsal web sitesi ve yönetim paneli projemizde de uyguladık. Önce sitenin ana şablonunu çıkardık, ardından yönetim paneli şablonunu yerleştirdik. O andan itibaren müşterinin istediği düzenlemeleri uygulamanın gerçek ihtiyaçlarına göre adım adım ekledik. İlk istenen şey sayfaların kontrol edilebilmesi ve düzenlenebilmesiydi. Sonra video eklemek istediler, ekledik. Bağlantı bırakmak istediler, ekledik. Harita istediler, ekledik. Görünümü cilalamak ve ek özellikler en sona kaldı.

İki projede de ortak nokta aynı: önce çalışan bir çekirdek, sonra gerçek ihtiyaca göre eklemeler.

Ne kadar kapsamlı olmalı?

Net bir ölçü yok, her proje farklı. Ama pratik bir kontrol var: ilk versiyonu açan biri ana senaryoyu, mesela bir sipariş vermeyi, bir randevu almayı ya da bir kayıt oluşturmayı baştan sona yapabiliyorsa kapsam yeterli demektir. Bunun dışındaki raporlar, ayrıntılı ayarlar, ek roller ve entegrasyonlar çoğu zaman ikinci aşamaya bırakılabilir. Neyin ilk versiyona gireceği ihtiyaç analizi sırasında netleşir; bu yüzden o aşamayı kısa tutmamak, doğru sınırı çizmenin en güvenli yoludur.

İlk versiyondan sonra ne olur?

MVP bir son değil, bir başlangıç. Ürün kullanıcıyla buluştuktan sonra gelen geri bildirimler, bir sonraki adımların öncelik sırasını belirler. Hangi özelliğe gerçekten ihtiyaç olduğunu artık tahmin etmezsiniz, görürsünüz. Böylece sonraki aşamalar varsayımlara değil, gerçek kullanıma dayanır.

Son söz

İlk versiyonu küçük tutmak, hedefi küçültmek anlamına gelmez. Büyük bir fikre doğru, test edilmiş adımlarla ilerlemek anlamına gelir.

Aklınızdaki fikri hayata geçirmeyi düşünüyorsanız, projenizi anlatın; ilk versiyonun kapsamını birlikte netleştirelim.

Yazan: Prysmon Ekibi